Amalgam Dolgu, diş çürüklerinin tedavisinde uzun yıllardır kullanılan, gümüş rengi bir dolgu çeşididir. Dayanıklı yapısı sayesinde özellikle arka dişlerde tercih edilir. Çiğneme kuvvetine karşı dirençlidir ve uzun ömürlüdür. Ancak estetik görünümünün sınırlı olması nedeniyle günümüzde daha çok fonksiyonel amaçla uygulanmaktadır.
Amalgam Dolgu Nedir?
Amalgam Dolgu, diş çürüklerinin tedavisinde kullanılan, gümüş, kalay, bakır ve cıva alaşımından oluşan bir dolgu türüdür. Yüksek dayanıklılığı sayesinde özellikle arka dişlerde, yoğun çiğneme kuvvetine maruz kalan bölgelerde tercih edilmektedir. Uzun ömürlü olması ve sert yapısı en önemli avantajları arasındadır. Estetik açıdan diş renginde olmaması nedeniyle günümüzde daha çok fonksiyonel ihtiyaçlar için uygulanmakta, ancak sağlamlığı sayesinde hâlâ güvenle kullanılmaktadır.
Amalgam Dolgu Nasıl Yapılır?
Amalgam dolgu uygulaması, öncelikle dişin detaylı muayenesi ve gerekirse röntgenle çürüğün boyutunun değerlendirilmesiyle başlamaktadır. İşlem sırasında hasta konforu için lokal anestezi uygulanır ve çürük doku özel aletlerle tamamen temizlenir. Ardından dolgunun yerleştirileceği alan, amalgamın dişe tutunmasını sağlayacak şekilde şekillendirilmektedir. Hazırlanan amalgam karışımı, uygun kıvama geldikten sonra diş boşluğuna katmanlar halinde yerleştirilir ve sıkıştırılarak şekil verilir. Dolgunun dişle uyumlu olması için kapanış kontrolü yapılarak gerekli düzeltmeler tamamlanmaktadır. İşlem sonrasında amalgam dolgunun tam sertliğe ulaşması birkaç saat sürebileceğinden, hekimin önerdiği süre boyunca sert yiyeceklerden kaçınılması tavsiye edilmektedir.
Avantajları Nelerdir?
- Oldukça dayanıklıdır, uzun yıllar sorunsuz kullanılabilmektedir,
- Çiğneme kuvvetine karşı yüksek direnç göstermektedir,
- Arka dişlerde kullanım için uygundur,
- Aşınmaya ve kırılmaya karşı sağlamdır,
- Nemli ortamlarda bile başarıyla uygulanabilmektedir,
- Uygulama süresi genellikle kısadır,
- Maliyet açısından ekonomiktir,
- Geniş ve derin çürüklerde güvenle tercih edilmektedir.
Zararları Nelerdir?
- Diş renginde olmadığı için estetik açıdan tercih edilmez,
- İçeriğinde cıva bulunması nedeniyle bazı hastalarda endişe yaratabilmektedir,
- Dişe tutunması için daha fazla sağlam diş dokusu kaldırılabilmektedir,
- Zamanla renk değişimine ve dişte koyulaşmaya neden olabilmektedir,
- Isı değişimlerine karşı genleşip büzüşebilir,
- Nadir de olsa metal alerjisi olan kişilerde reaksiyon görülebilmektedir,
- Çatlak veya kırık oluşma riskini artırabilir,
- Günümüzde estetik dolgulara göre daha az tercih edilmektedir.
Amalgam Dolgu Zehirlenme Belirtileri Nelerdir?
- Sürekli veya tekrarlayan baş ağrısı,
- Ağızda metalik tat hissi,
- Halsizlik ve yorgunluk,
- Dikkat ve konsantrasyon güçlüğü,
- Hafıza problemleri,
- Sinirlilik, huzursuzluk, ruh hali değişimleri,
- Uyku düzensizlikleri,
- El titremesi veya kas seğirmeleri,
- Bulantı, mide rahatsızlıkları,
- Ağız içinde yanma veya hassasiyet,
- Nadir durumlarda cilt döküntüsü veya alerjik reaksiyonlar gibi belirtiler mevcuttur.
Amalgam Dolgu Sökümü Nasıl Yapılır?
Hastanın ve hekimin güvenliği ön planda tutularak kontrollü bir şekilde yapılmaktadır. İşlem öncesinde genellikle lokal anestezi uygulanarak dolgunun bulunduğu diş izole edilmektedir. Söküm sırasında ortaya çıkabilecek amalgam parçacıkları ve buharlaşmayı en aza indirmek için yüksek güçlü aspirasyon sistemleri kullanılır. Dolgu, tek parça halinde değil küçük bölümler halinde çıkarılmaktadır. İşlem boyunca ağız bol suyla soğutularak ısınma engellenmektedir. Amalgam tamamen temizlendikten sonra diş yüzeyi kontrol edilir, gerekirse temizlik ve düzenleme yapılır. Ardından dişin durumuna ve hastanın ihtiyacına göre kompozit dolgu, porselen dolgu gibi alternatif bir restorasyon planlanmaktadır.
Amalgam Dolgu Yutulursa Ne Olur?
Amalgam dolgu yutulması, genellikle ciddi bir sağlık sorununa yol açmaz. Yutulan parça çoğu zaman sindirim sisteminden emilmeden, doğal yollarla vücuttan atılmaktadır. Amalgamın katı formda olması nedeniyle cıva emilimi çok düşüktür ve kısa süreli temas genellikle risk oluşturmaz. Ancak mide hassasiyeti olan kişilerde hafif mide rahatsızlığı görülebilmektedir. Çok nadir durumlarda büyük parçaların yutulması veya kişinin özel bir sağlık sorunu bulunması halinde doktora danışılması önerilmektedir. Şüphe durumunda hem diş hekimi hem de bir sağlık uzmanına başvurmak en güvenli yaklaşımdır.
Amalgam Dolgu Ömrü Ne Kadardır?
Amalgam dolgunun ömrü, kullanım alanına, hastanın ağız hijyenine ve çiğneme alışkanlıklarına bağlı olarak değişmekle birlikte ortalama 10–15 yıl arasında kabul edilmektedir. Düzenli diş kontrolleri, iyi bir ağız bakımı ve sert cisimleri dişlerle kırmaktan kaçınmak, dolgunun daha uzun süre sorunsuz kullanılmasını sağlar. Bazı hastalarda amalgam dolgular 20 yıla kadar dayanabilirken, çatlak, sızıntı veya estetik beklentiler nedeniyle daha erken değiştirilmesi de gerekebilmektedir.
Dolgu Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler?
- İlk 2–3 saat boyunca bir şey yememeye özen gösterin,
- İlk 24 saat sert ve yapışkan gıdalardan kaçının,
- Dolgu yapılan tarafla çiğneme yapmamaya çalışın,
- Çok sıcak ve çok soğuk yiyecek–içecekleri ilk gün sınırlayın,
- Ağız hijyenine dikkat edin, düzenli fırçalama ve diş ipi kullanın,
- İlk gün dişte hafif hassasiyet olabileceğini unutmayın,
- Uzun süren ağrı veya baskı hissinde diş hekiminize başvurun,
- Diş sıkma veya gıcırdatma alışkanlığınız varsa hekiminizi bilgilendirin,
- Kontrol randevularını ihmal etmeyin.
Sık Sorulan Sorular
Genellikle çiğneme kuvvetinin fazla olduğu arka dişlerde kullanılmaktadır.
Hamileler, ağır metal alerjisi olanlar ve estetik beklentisi yüksek hastalar için uygun olmayabilmektedir.
Ağız bakımına bağlı olarak ortalama 10–15 yıl dayanıklıdır.
