Transkraniyal Manyetik Stimülasyon (TMS), beyin sinir hücrelerini manyetik darbelerle uyaran, girişimsel olmayan (noninvaziv), ağrısız ve güvenli bir tedavi yöntemidir. Özellikle ilaç tedavisi veya psikoterapiden yeterli fayda göremeyen hastalarda etkili bir alternatif olarak tercih edilmektedir. Cerrahi işlem veya anestezi gerektirmeyen bu uygulama sonrasında hastalar günlük yaşamlarına kaldıkları yerden devam edebilirler.
İstanbul Ataşehir’de bulunan Avicenna Ataşehir Hastanesi TMS Tedavi Merkezi’nde, tedavi süreci psikiyatri ve nöroloji uzmanları tarafından kişiye özel olarak planlanmaktadır.
TMS Tedavisi Nedir?
TMS tedavisinde baş bölgesine yerleştirilen özel bir manyetik bobin aracılığıyla beynin belirli bölgelerine kontrollü manyetik darbeler gönderilir. Bu manyetik uyarılar, sinir hücrelerinin aktivitesini düzenlemeye yardımcı olarak beyin bölgeleri arasındaki iletişimi destekler.
İşlem sırasında hasta tamamen uyanıktır. Tedavi ağrısızdır, cerrahi işlem gerektirmez ve anestezi uygulanmaz. Kullanılan manyetik teknoloji uzun yıllardır güvenliği araştırılmış bir yöntem olup, uygun hastalarda başarılı sonuçlar sağlayabilmektedir.
TMS Tedavisi Hangi Hastalıklarda Kullanılır?
TMS tedavisi, özellikle diğer tedavi yöntemlerinden yeterli fayda görülemeyen durumlarda uygulanabilmektedir. Günümüzde FDA onaylı kullanım alanları şunlardır:
- Majör depresif bozukluk
- Tedaviye dirençli depresyon
- Obsesif-kompulsif bozukluk (OKB)
- Auralı migren
- Belirli Derin TMS protokolleri ile sigarayı bırakmayı destekleme
Bunun yanında Parkinson hastalığı, Alzheimer hastalığı, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), yaygın anksiyete bozukluğu, kronik ağrı, fibromiyalji, şizofreni ve tinnitus gibi hastalıklar için de TMS üzerine bilimsel çalışmalar devam etmektedir.
Kimler İçin Uygundur?
TMS tedavisi;
- İlaç tedavisinden yeterli fayda göremeyen,
- İlaç yan etkileri nedeniyle farklı bir tedavi seçeneğine ihtiyaç duyan,
- Cerrahi işlem gerektirmeyen bir yöntem tercih eden,
- Psikiyatri veya nöroloji uzmanı tarafından uygun görülen hastalarda uygulanabilmektedir.
Tedavi öncesinde ayrıntılı değerlendirme yapılarak hastaya en uygun tedavi planı oluşturulur.
Kimler İçin Uygun Değildir?
Her hasta TMS tedavisi için uygun olmayabilir. Özellikle aşağıdaki durumlarda uzman değerlendirmesi büyük önem taşır:
- Baş veya boyun bölgesinde metal implant bulunması
- Koklear implant kullanılması
- Beyin pili, kalp pili veya implante defibrilatör bulunması
- Baş bölgesinde çıkarılamayan metal yabancı cisim bulunması
- Epilepsi veya nöbet öyküsü
Tedavi öncesinde kullanılan ilaçlar, geçirilmiş hastalıklar ve mevcut sağlık durumu mutlaka hekime bildirilmelidir.
TMS Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi sırasında hasta rahat bir koltuğa oturur. Baş bölgesine yerleştirilen özel manyetik bobin aracılığıyla belirlenen beyin bölgesine kontrollü manyetik darbeler uygulanır.
İlk seansta kişiye uygun uyarı şiddeti belirlenir. Daha sonraki seanslar bu değerlere göre planlanır. Tedavi sırasında yalnızca hafif vurma hissi ve cihazın oluşturduğu tıklama sesleri duyulur.
Kullanılan yönteme göre seanslar yaklaşık 3 ila 40 dakika arasında sürebilir. Tedavi planı çoğunlukla 4 ila 6 hafta boyunca haftada 5 gün uygulanacak şekilde düzenlenir. Bazı hastalarda hızlandırılmış TMS protokolleri de tercih edilebilir.
TMS Tedavisinin Avantajları
TMS tedavisinin öne çıkan avantajları şunlardır:
- Cerrahi işlem gerektirmez.
- Anestezi uygulanmaz.
- Ağrısız ve girişimsel olmayan bir yöntemdir.
- Günlük yaşama hemen dönülebilir.
- Hafıza kaybına neden olmaz.
- İlaç tedavisi ve psikoterapi ile birlikte uygulanabilir.
- Yan etkileri genellikle hafif ve geçicidir.
TMS Tedavisinin Yan Etkileri
TMS tedavisinde ciddi yan etkiler oldukça nadirdir. Görülebilecek yan etkiler genellikle hafif düzeydedir ve kısa sürede kendiliğinden düzelir.
En sık görülen yan etkiler şunlardır:
- Baş ağrısı
- Saçlı deride hassasiyet
- Hafif yüz kası seğirmesi
- Geçici baş dönmesi
Nöbet gelişme riski oldukça düşüktür. Bu nedenle tedavi öncesinde ayrıntılı değerlendirme yapılarak olası riskler göz önünde bulundurulur.
TMS Tedavisi Sonrası
Tedavi tamamlandıktan sonra hastalar günlük yaşamlarına hemen dönebilir, araç kullanabilir ve normal aktivitelerine devam edebilirler.
Tedavinin etkileri çoğu hastada birkaç hafta içerisinde görülmeye başlar. Bazı hastalarda belirtilerin tekrar etmesi durumunda uzman hekim tarafından idame (koruyucu) seansları planlanabilir. TMS tedavisi gerektiğinde ilaç tedavisi ve psikoterapi ile birlikte uygulanarak tedavi başarısı desteklenebilir.
Sonuç
Transkraniyal Manyetik Stimülasyon (TMS), depresyon başta olmak üzere bazı psikiyatrik ve nörolojik hastalıkların tedavisinde kullanılan güvenli, etkili ve girişimsel olmayan bir yöntemdir. Özellikle diğer tedavi seçeneklerinden yeterli fayda göremeyen hastalar için önemli bir alternatif sunmaktadır. TMS tedavisinin sizin için uygun olup olmadığını öğrenmek için psikiyatri veya nöroloji uzmanına başvurmanız önerilir.
