Dizde Sıvı Birikmesi Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi

Dizde sıvı birikmesi, diz eklemi çevresinde normalden fazla eklem sıvısı oluşmasıyla ortaya çıkar. Halk arasında “dizde su toplanması” olarak da ifade edilen bu durum, dizde şişlik, hareket kısıtlılığı ve ağrıya neden olabilir. Yaralanmalar, eklem hastalıkları, enfeksiyonlar ve romatizmal hastalıklar dizde sıvı artışına yol açabilir.

Dizde sıvı birikmesinin tedavisi, sıvı artışına neden olan duruma göre planlanır. Bu nedenle yalnızca şişliğin giderilmesi yerine altta yatan nedenin belirlenmesi önem taşır.

Dizde Sıvı Birikmesi Nedir?

Diz eklemi, hareket sırasında kemiklerin birbiri üzerinde rahatça hareket etmesini sağlayan az miktarda eklem sıvısı içermektedir. Bu sıvı, eklemin normal işlevi için gereklidir. Eklem içinde iltihaplanma, travma veya başka bir hastalık geliştiğinde vücut daha fazla sıvı üretmektedir. Bunun sonucunda diz ekleminde normalden fazla sıvı birikmekte ve dizde belirgin bir şişlik oluşmaktadır.

Dizde Sıvı Birikmesi Neden Olur?

Dizde sıvı birikmesine farklı durumlar neden olmaktadır. En sık görülen nedenler arasında şunlar yer almaktadır:

• Diz yaralanmaları ve travmalar
• Menisküs yırtıkları
• Ön çapraz bağ gibi bağ yaralanmaları
• Diz kireçlenmesi
• Romatoid artrit gibi romatizmal hastalıklar
• Gut hastalığı
• Eklem enfeksiyonları
• Aşırı kullanım ve tekrarlayan zorlanmalar
• Diz eklemini etkileyen diğer hastalıklar yer alır.

Darbe veya spor yaralanması sonrasında gelişen sıvı artışı, eklem içindeki dokuların hasar görmesiyle ilişkili olmaktadır. Herhangi bir travma olmadan ortaya çıkan şişlik ise eklem hastalıkları veya enfeksiyon gibi farklı nedenlerle bağlantılı olmaktadır.

Dizde Sıvı Birikmesinin Belirtileri

Dizde sıvı birikmesi, sıvının miktarına ve altta yatan nedene bağlı olarak farklı belirtilere neden olmaktadır.

En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Diz çevresinde şişlik
• Dizde dolgunluk veya basınç hissi
• Ağrı ve hassasiyet
• Dizi bükme veya düzleştirmede zorlanma
• Hareket kısıtlılığı
• Diz çevresinde sıcaklık artışı
• Yürüme sırasında rahatsızlık

Şişlik, dizin tamamında belirginleşmekte veya diz kapağının çevresinde daha fazla fark edilmektedir.

Dizde Sıvı Birikmesine Yol Açan Hastalıklar

Menisküs ve Bağ Yaralanmaları

Spor sırasında veya ani hareketlerle oluşan menisküs ve bağ yaralanmaları, diz ekleminde sıvı birikmesine yol açmaktadır. Yaralanmanın ardından ağrı, şişlik ve hareket kısıtlılığı gelişmektedir.

Diz Kireçlenmesi

Eklemdeki kıkırdak dokunun zamanla yıpranması, eklemde iltihabi reaksiyona ve sıvı artışına neden olmaktadır. Diz ağrısı, hareket sırasında zorlanma ve eklem sertliği de eşlik etmektedir.

Romatizmal Hastalıklar

Romatoid artrit gibi inflamatuvar eklem hastalıkları diz eklemini etkileyerek eklem sıvısının artmasına neden olmaktadır. Bu durumda şişlik tek dizle sınırlı kalmamakta ve başka eklemlerde de belirtiler görülmektedir.

Enfeksiyonlar

Diz eklemine ulaşan bakteriler, eklem içinde enfeksiyona neden olmaktadır. Şiddetli ağrı, belirgin şişlik, sıcaklık artışı ve ateş gibi belirtiler görülmektedir. Eklem enfeksiyonu, hızlı değerlendirme ve tedavi gerektiren bir durumdur.

Gut Hastalığı

Ürik asit kristallerinin eklem içinde birikmesi, ani başlayan ağrı ve iltihaplanmaya yol açmaktadır. Diz eklemi de gut ataklarından etkilenmekte ve buna bağlı olarak eklem içindeki sıvı miktarı artmaktadır.

Dizde Sıvı Birikmesi Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı sürecinde öncelikle hastanın şikâyetleri, belirtilerin başlangıç zamanı ve varsa travma öyküsü değerlendirilmektedir. Doktor, diz eklemini fizik muayene ile incelemektedir. Gerekli durumlarda röntgen, ultrasonografi veya manyetik rezonans görüntüleme (MR) kullanılmaktadır. Bu yöntemler eklemdeki yapısal sorunların ve sıvı artışının değerlendirilmesine yardımcı olmaktadır. Enfeksiyon, romatizmal hastalık veya farklı bir eklem problemi düşünüldüğünde kan testleri de istenmektedir.

Dizden Sıvı Alınması

Dizde belirgin miktarda sıvı biriktiğinde doktorun değerlendirmesi doğrultusunda eklem içindeki sıvı iğne yardımıyla alınmaktadır. Bu işlem artroentez olarak adlandırılmaktadır. Alınan sıvı laboratuvarda incelenerek enfeksiyon, kanama, kristal birikimi veya diğer eklem hastalıkları açısından değerlendirilmektedir. İşlem aynı zamanda eklem içindeki basıncın azalmasına ve şişliğin hafiflemesine yardımcı olmaktadır. Dizden sıvı alınması her hastada gerekli değildir. İşlemin uygulanıp uygulanmayacağı, muayene ve tetkik sonuçlarına göre belirlenmektedir.

Dizde Biriken Sıvı Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi, dizde sıvı birikmesine neden olan probleme göre planlanmaktadır. Hafif ve travmaya bağlı durumlarda istirahat, dizin zorlanmasını azaltma, soğuk uygulama ve doktorun önerdiği ilaçlar kullanılmaktadır. Menisküs veya bağ yaralanmalarında fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulanmaktadır. Diz kireçlenmesi ve romatizmal hastalıklarda eklem sağlığını destekleyen ve altta yatan hastalığı kontrol etmeye yönelik tedavi planlanmaktadır. Enfeksiyon tespit edildiğinde uygun antibiyotik tedavisi uygulanmaktadır. Eklem içinde yoğun sıvı birikmesi veya ciddi yapısal sorun bulunması halinde doktor tarafından farklı girişimsel tedavi seçenekleri değerlendirilmektedir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Dizde ani gelişen veya giderek artan şişlik, ağrı ve hareket kısıtlılığı varsa ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurulmalıdır. Özellikle dizde şişlikle birlikte ateş, belirgin sıcaklık artışı, şiddetli ağrı veya genel durum bozukluğu görülüyorsa gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir. Travma sonrasında ortaya çıkan ve yürümeyi zorlaştıran şişlik de doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular