Yüz Kemik Kırıkları Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Yüz kemik kırıkları, yüz bölgesindeki kemiklerin darbe, düşme, trafik kazası veya spor yaralanmaları sonucunda bütünlüğünü kaybetmesiyle oluşur. Bu kırıklar burun, elmacık kemiği, çene kemiği, göz çukuru ve alın bölgesini etkileyebilir. Kırığın bulunduğu kemik, hasarın boyutu ve çevre dokuların durumu; belirtileri ve tedavi planını belirler.

Yüz kemik kırıkları yalnızca görünümü etkilemez. Bazı kırıklar çiğneme, konuşma, görme ve nefes alma gibi işlevlerde de sorunlara yol açar. Bu nedenle yüz bölgesine alınan ciddi darbelerin ardından uzman değerlendirmesi gerekir.

Yüz Kemik Kırıkları Neden Olur?

Yüz kemik kırıkları genellikle yüksek enerjili darbeler veya doğrudan travmalar sonucunda gelişir. Kırığın oluştuğu bölge, darbenin yönüne ve şiddetine göre değişir.

Yüz kemiği kırıklarının başlıca nedenleri şunlardır:

• Trafik kazaları
• Yüksekten düşme veya günlük yaşamda meydana gelen düşmeler
• Spor sırasında alınan darbeler
• Fiziksel saldırılar ve çarpışmalar
• İş kazaları
• Yüz bölgesine doğrudan gelen sert darbeler

Travmanın şiddeti kadar darbenin yüzün hangi bölgesine geldiği de önem taşımaktadır. Buruna gelen darbeler burun kemiğinde, göz çevresine gelen darbeler ise göz çukuru kemiklerinde kırığa neden olmaktadır.

Yüz Kemik Kırıkları Belirtileri Nelerdir?

Belirtileri, kırığın bulunduğu bölgeye ve çevre dokularda oluşan hasara göre değişir. Bazı belirtiler hemen ortaya çıkar, bazıları ise şişlik azaldıkça daha belirgin hâle gelir.

Yaygın belirtiler şunlardır:

• Yüzde ağrı ve hassasiyet
• Şişlik ve morarma
• Yüzde şekil bozukluğu veya asimetri
• Burun kanaması
• Çiğneme ve konuşma sırasında ağrı
• Ağız açmada güçlük
• Dişlerin kapanışında değişiklik
• Yüzde uyuşma veya his kaybı
• Çift görme ya da görmede azalma
• Burundan nefes almakta zorlanma

Görme kaybı, çift görme, göz hareketlerinde kısıtlılık, belirgin yüz asimetrisi veya dişlerin kapanışında ani değişiklik ciddi bir yaralanmaya işaret etmektedir. Nefes alma güçlüğü, kontrol edilemeyen kanama ya da bilinç kaybı durumunda acil tıbbi yardım alınması gerekmektedir.

Yüz Kemik Kırıkları Nasıl Teşhis Edilir?

Öncelikle travmanın nasıl gerçekleştiği ve ortaya çıkan belirtiler değerlendirilmektedir. Hekim, yüz bölgesini inceleyerek şişlik, hassasiyet, şekil bozukluğu, duyu kaybı ve ağız hareketlerini kontrol etmektedir. Kırığın bulunduğu bölgeye göre göz hareketleri, görme, burun içi yapılar ve dişlerin kapanışı da incelenmektedir.

Görüntüleme yöntemleri tanının doğrulanmasına yardımcı olur:

• Bilgisayarlı tomografi (BT): Yüz kemiklerinin ayrıntılı görüntülenmesini ve kırığın konumunun belirlenmesini sağlar.
• Direkt röntgen: Bazı kemik yaralanmalarının değerlendirilmesinde kullanılmaktadır.
• Göz ve sinir değerlendirmesi: Göz çukuru kırıklarında görme işlevleri ve çevre dokuların durumu incelenmektedir.

Hekim, muayene ve görüntüleme sonuçlarına göre kırığın türünü ve tedavi gereksinimini belirler.

Yüz Kemik Kırıkları Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavisi; kırığın bulunduğu bölgeye, kemiğin yer değiştirmesine, çevre dokulardaki hasara ve işlev kaybına göre planlanmaktadır. Her kırıkta ameliyat gerekmemektedir. Bazı kırıklar yakın takip ve uygun destekleyici tedaviyle iyileşirken yer değiştirmiş veya işlevleri etkileyen kırıklarda cerrahi müdahale uygulanmaktadır.

Ameliyatsız Tedavi

Yer değiştirmemiş, kemik yapısının stabil olduğu ve önemli bir işlev kaybına neden olmayan kırıklarda ameliyatsız tedavi tercih edilmektedir. Bu süreçte hekim önerileri doğrultusunda ağrı kontrolü, soğuk uygulama ve belirli bir süre fiziksel darbelerden korunma önem taşımaktadır.

Beslenme düzeni, kırığın bulunduğu bölgeye göre belirlenmektedir. Çene kemiği kırıklarında hekim, çiğnemeyi sınırlayan bir beslenme planı önermektedir. İlaçlar ve bakım uygulamaları, kişinin durumuna göre belirlenmektedir.

Cerrahi Tedavi

Kemiğin belirgin şekilde yer değiştirdiği, yüzün şeklini bozduğu veya görme, çiğneme ve diğer işlevleri etkilediği durumlarda cerrahi tedavi gündeme gelir.

Cerrahi müdahalede kemik parçaları uygun konuma getirilmektedir. Gerektiğinde plak ve vida gibi sabitleme materyalleri kullanılmaktadır. Uygulanacak teknik, kırığın yerine ve hasarın boyutuna göre belirlenmektedir.

Ameliyat kararı verilirken kırığın iyileşme süreci, eşlik eden yaralanmalar ve kişinin genel sağlık durumu birlikte değerlendirilmektedir.

Yüz Kemik Kırığı Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Yüz kemik kırığı ameliyatında temel amaç, kemik parçalarını doğru anatomik konuma getirmek ve yüzün işlevlerini mümkün olduğunca korumaktır. Cerrah, kırığın bulunduğu bölgeye ve hasarın özelliklerine uygun bir yöntem seçer.

Kemiğin sabitlenmesi gerektiğinde küçük plaklar ve vidalar kullanılmaktadır. Bazı kırıklarda ağız içinden, bazılarında ise yüz bölgesindeki uygun cerrahi kesilerden ilerlenmektedir. Kesi yeri ve cerrahi teknik, kırığın konumuna göre belirlenmektedir.

Ameliyat sonrasında hekim, iyileşme sürecini takip eder. Gerekli kontrollerle kemiklerin konumu, yara iyileşmesi ve ilgili işlevler değerlendirilir.

Yüz Kemik Kırıklarında İyileşme Süreci

İyileşme süresi; kırığın türüne, şiddetine, uygulanan tedaviye ve kişinin genel sağlık durumuna bağlıdır. Şişlik ve morluklar ilk günlerde belirgin olabilir. Kemik iyileşmesi ise daha uzun bir süreç gerektirir.

İyileşme döneminde şu noktalara dikkat edilmelidir:

• Hekimin önerdiği kontroller aksatılmamalıdır.
• Yüz bölgesini darbelere karşı korumak gerekir.
• İlaçlar önerilen şekilde kullanılmalıdır.
• Burun veya göz çevresi kırıklarında hekimin önerdiği hareket ve basınç kısıtlamalarına dikkat edilmelidir.
• Artan ağrı, ateş, yeni gelişen görme sorunu veya belirgin şişlik durumunda sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Spora dönüş ve yoğun fiziksel aktivitelere başlama zamanı, kırığın iyileşme durumuna göre hekim tarafından belirlenmektedir.

Sık Sorulan Sorular