Dünya Sağlık Örgütü tarafından yayınlanan sayılara göre tüm dünyada 8098 kişi bu hastalığa yakalanmıştır. Böylece arama motorlarında SARS virüsünde kaç kişi öldü sorusu fazlasıyla aranır hale gelmiştir. SARS salgını sonucunda 774 kişi yaşamını yitirmiştir. Böylece SARS virüsü ölüm oranı korkutucu seviyelere ulaşmıştır. Virüs henüz pandemi haline gelmeden ciddi önlemler alınmış ve 2003 yılında kontrol altına alınabilmiştir.
SARS Virüsü Nedir?
SARS, hayvansal bir viral enfeksiyon olarak tanımlanabilir. Yani bu virüs, omurgalı hayvanlardan insanlara geçiş yapmıştır. Hastalığa neden olan virüs aynı zamanda bir koronavirüs olduğu için SARS-CoV olarak da bilinmektedir. SARS virüsü, MERS virüsü ile karıştırılmamalıdır. MERS virüsü, Orta Doğu Solunum Sendromu olarak tanımlanır. 2012 yılında Suudi Arabistan’da ortaya çıkmıştır. Hastalığın takibine halen devam edilmektedir. Koronavirüsler, hayvanlarda ve insanlarda üst solunum yolu enfeksiyonları yapabilirler. Covid-19 salgınına kadar koronavirüslerin hayvanlarda ağır, insanlarda hafif ilerlediği bilinirdi. Fakat SARS-CoV-2 ile birlikte bu algı yıkıldı. Virüsün çevresini sarmış olan protein yapısı, mikroskopla bakıldığında bir kralın tacına benzediği için, Latincedeki taç kelimesi olan corona kelimesi, bu virüs ailesinin adı haline gelmiştir.
SARS Virüsü Belirtileri
SARS virüsünün diğer benzeri hastalıklardan ayrılan özel bir belirtisi bulunmamaktadır. Bu yüzden ağır ilerleyen bir solunum yolu enfeksiyonuna SARS teşhisi koyulabilmesi için, hastanın SARS salgını olan bir yere ziyarette bulunması ya da SARS taşıyıcısı biriyle temas etmiş olması beklenir. Hastalığın en güçlü belirtisi yüksek ateştir. Ancak bazı hastalarda ateş hiç yükselmeyebilir. Virüsün kuluçka süresi 7-10 gün arasındadır. Genel olarak belirtiler şunlardır:
- Yorgunluk
- Yüksek ateş
- Baş ağrısı
- Kuru öksürük
- İshal
- Nefes darlığı
- Kas ağrısı
- Huzursuzluk
SARS Virüsü Nasıl Bulaşır?
Bu virüsün bir insandan diğerine geçebilmesi için üç temel yoldan birisinin aracı olması gerekir. Bu üç temel yol şunlardır:
- Damlacık (Öksürük, hapşırık anında ağızdan ve burundan çıkan tükürük gibi damlacıklar)
- Hava yolu (Havada asılı kalabilen aerosoller aracılığıyla)
- Ağız ve burun salgıları
Hastaların büyük bir bölümünün damlacık yoluyla hastalığa yakalandığı ortaya koyulmuştur. Enfeksiyona yakalanmış olan hastaların konuşmaları, hapşırmaları ya da öksürmeleri anında damlacıklar havaya yayılır. Bu da hastaların çevresindekilerin ağız, burun ve göz gibi organları aracılığıyla virüse yakalanmasına neden olur. Bu yüzden hastalarla yakın temastan kaçınılması gerekir. Yakın temastan kasıt, hasta ile kurulacak olan 1 metrelik güvenli mesafedir. Bu tarz salgınların yayılmaması için, gerekli izolasyonların ve karantinaların dikkatli yapılması gerekmektedir.
SARS Virüsü Tedavisi
SARS virüsünün net bir tedavisi bulunmamaktadır. Bu yüzden hastalara, semptom hafifletici tedaviler uygulanır. Semptom hafifletici tedavilerden kasıt, hastanın yaşamış olduğu ateş, öksürük ve ağrı gibi belirtilerin azaltılmasına yönelik girişimlerdir. Böylece hastanın konforu arttırılır ve dinlenmesi sağlanır. Bilindiği üzere antibiyotikler, virüslere karşı herhangi bir etkiye sahip değildir. Bu yüzden SARS tedavisinde antibiyotikler kullanılmaz. Ancak hastalığa bağlı olarak gelişebilen ikincil enfeksiyonlar için antibiyotik tedavisi yine de uygulanır. Genel olarak tedavide kullanılar ilaçlar şunlar olur:
- Antiviral ajanlar
- Tipik ve atipik pnömoni antibiyotikleri
- Kortikosteroid ve intravenöz ribavirin
Hastalarda solunum problemleri yaşanabileceği ve buna bağlı olarak kandaki oksijen seviyesi düşebileceği için, entübasyon ve mekanik ventilasyon gibi teknikler de uygulanabilir. 2002 yılında ortaya çıkan SARS virüsü aşısı bulunmamakla beraber, SARS-CoV-2 aşısı çeşitli ülkelerde üretilmiştir. Çin’den gelen aşılar Türkiye’de uygulanmaktadır. 2002 yılında ortaya çıkan SARS virüsü Türkiye sınırları içerisinde görülmemiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
SARS nasıl yayılır?
Temel yayılma öksürük yoluyla gerçekleşir. SARS virüsüne sahip olan kişilerin öksürerek veya hapşırarak havaya damlacıklar saçması ve diğer kişinin onları soluması ile yayılır. Ayrıca hava yolu ya da hastalık bulaşmış nesnelerden de bulaşabilir.
SARS virüsünün belirtileri nelerdir?
Yüksek ateş ile kendini belli eden virüs, soğuk terleme, baş ağrısı, genel rahatsızlık hali, vücut ağrıları, kuru öksürük, boğaz ağrısı ve solunum zorluğu gibi belirtilere neden olur.
