Solunum Yetmezliği Nedir?
Solunum yetmezliği, solunum sisteminin kandaki oksijen ve karbondioksit değişimini sağlayamaması sonucunda ortaya çıkar. Kanda normalden daha fazla karbondioksit birikmesi ya da yeterli oksijeninin bulunmaması durumunda meydana gelen bu yetmezlik, pek çok farklı nedenden dolayı oluşur. Kronik ya da akut solunum yetmezliği olarak gözlemlenen bu rahatsızlık, acil tedavi gerektiren hastalıklar arasındadır. Peki solunum yetmezliği nedir? Solunum yetmezliği belirtileri nelerdir? gibi soruların yanıtına Özel Avicenna Hastanesi olarak ele aldığımız bu yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Çeşitleri
Tip 1 solunum yetmezliği (Hipoksemik) ve tip 2 solunum yetmezliği (Hiperkapnik) olmak üzere iki çeşidi vardır. Hipoksemik, kan dolaşımındaki oksijen eksikliğini ifade ederken, hiperkapnik ise kan dolaşımındaki karbondioksitin fazla olmasını ifade eder. Bu iki durum birlikte görülebilir ve ciddi sağlık problemlerine yol açar.
Nedenleri
Tip 1 solunum yetmezliğine neden olan durumlar;
- KOAH, astım, zatürre, bronşektazi ve pnömotoraks gibi akciğer hastalıkları
- Akciğer (pulmoner) ödemi
- Obezite
- Coronavirus
Tip 2 solunum yetmezliğine neden olan durumlar;
- KOAH ve ciddi astım gibi akciğer hastalıkları
- Zehirlenmeler (ilaç vb.)
- Bazı kas hastalıkları
- Akciğer ödemi
- Beyin ve omurilik hasarları
Solunum Yetmezliği Belirtileri
- Hızlı kalp atışı
- Nefes darlığı
- Siyanoz
- Öksürük ya da hırıltı
- Nöbet
- Bayılma
- Panik atak
- Şiddetli baş ağrısı
- Baş ağrısı
- Soluk hızında artış
- Kas seğirmeleri
- Yüksek tansiyon
- Aritmi
- Kafa karışıklığı ya da oryantasyon bozukluğu
- Uyuşukluk ve uykuluk
Risk Faktörleri
- Yaş
- Çevre veya meslek
- Diğer tıbbi durumlar
- Yaşam tarzı alışkanlıkları
- İlaçlar ve tıbbi prosedürler
Komplikasyonları
- Beyin hasarı
- Aritmi
- Böbrek yetmezliği
- Akciğer hasarı
Solunum Yetmezliği Tanısı
Fizik muayene ile hastada bu rahatsızlığın olduğuna dair bir şüphe uyanmasının ardından, kesin tanı ve tedavi yöntemi için bazı tetkikler uygulanır. Arteriyel kan gazı, kan tetkiki, akciğer röntgeni, bilgisayarlı tomografi ve solunum fonksiyon testleri gibi birtakım yöntemlere başvurulur.
Solunum Yetmezliği Tedavisi
Bu hastalığın tedavisi için öncelikli olarak altta yatan problemin nedeninin tespit edilmesi ve ortadan kaldırılması gerekmektedir. Eğer kişi sigara içiyorsa, sigara kullanımı bırakması gerekmektedir. Bunun dışında hava yolu tıkanıklığını en aza indirecek ilaçlar kullanılabilir, oksijen seviyeleri düşük hastalara oksijen tedavisi yapılabilir, non – invazif ventilasyon ve mekanik ventilasyon gibi uygulamalar yapılabilir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Hem akut hem de kronik yetmezlik için tedavi planı doğru şekilde izlenmeli ve durum yönetilmelidir. Akciğerlerinizin daha iyi çalışmasına yardımcı olmak adına pulmoner rehabilitasyona ihtiyaç duyulabilir. Oksijen ve karbondioksit seviyelerinin sağlıklı bir düzene oturması biraz zaman alabilir ve birkaç hafta ya da daha uzun bir süre nefes darlığı gibi bazı semptomlar devam edebilir. Bunun için günlük aktiviteleri daha yavaş yapmak gerekebilir. Bunların dışında sigara içiliyorsa bırakmak gerekmektedir. Hava kirliliği, kimyasal dumanlar ve tozlar gibi akciğer tahriş edici maddelerden kaçınmak, alkolü bırakmak ve önerilen aşıları yaptırmak gerekmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu hastalık tedavi edilir mi?
Tedavi çoğunlukla yoğun bakım şartlarında yapılır ve bu rahatsızlığa neden olan hastalıklara karşı tedaviler uygulanır.
Vücuttaki oksijen eksikliği nasıl giderilir?
Meyve, yeşil sebze, fındık ve ceviz gibi yiyecekler vücudu taze hava ile doldurur. Çok pişmiş yiyecekler, kırmızı et, şeker, beyaz ekmek ve doymuş yağlardan uzak durulmalıdır. Hamburger ya da kızartma yerine salata yemeyi tercih edin.
Yeni doğan bebeklerde solunum yetmezliği tedavisi nasıldır?
Tedavinin şekli ve solunum sıkıntısının ciddiyetine göre değişmektedir. Tedavi süreçleri normal bebeklerde bir hafta sürerken, bazı bebeklerde daha uzun sürebilir. Bebeğin küçük olması veya bebekte meydana gelebilecek komplikasyonlar bu sürecin daha da uzamasına neden olabilir.
